Döküm sonrası elde edilen mikroyapı her zaman istenilen mekanik özellikleri sağlamayabilir. Bu noktada ısıl işlem, malzemenin performansını optimize etmek için uygulanan kritik bir prosestir.
Isıl İşlem Neden Uygulanır?
-
Sertliği artırmak
-
Tokluğu iyileştirmek
-
İç gerilmeleri gidermek
-
Aşınma direncini yükseltmek
-
Boyutsal stabilite sağlamak
Döküm Türüne Göre Isıl İşlemler
Gri Döküm
Genellikle gerilim giderme tavı uygulanır. Amaç, iç gerilmeleri azaltmak ve çatlama riskini düşürmektir.
Sfero Döküm
Normalizasyon veya temperleme işlemleri ile mukavemet ve süneklik dengesi sağlanır.
Çelik Döküm
Su verme ve temperleme yaygın olarak kullanılır. Yüksek dayanım ve darbe direnci bu şekilde elde edilir.
Mikroyapısal Değişim
Isıl işlem sırasında:
-
Karbür dağılımı değişir
-
Tane boyutu kontrol edilir
-
Grafit yapısı etkilenir
-
Faz dönüşümleri gerçekleşir
Bu değişimler doğrudan çekme dayanımı, sertlik ve uzama değerlerini etkiler.
Uygulamada Dikkat Edilmesi Gerekenler
-
Isıtma ve soğutma hızları kontrol altında tutulmalı
-
Fırın homojenliği sağlanmalı
-
Parça geometrisi göz önünde bulundurulmalı
-
Çarpılma riskine karşı fikstür kullanılmalı
Doğru planlanmış bir ısıl işlem, döküm parçanın servis ömrünü ciddi oranda artırabilir.
