Sertlik, bir malzemenin yüzeyine uygulanan kuvvete karşı gösterdiği dirençtir. Metal sektöründe sertlik değeri; aşınma dayanımı, yük taşıma kapasitesi ve ısıl işlem başarısı hakkında önemli bilgiler verir. Bu nedenle özellikle çelik ve döküm parçalarda sertlik ölçümü kalite kontrolün temel adımlarından biridir.
Endüstride en yaygın kullanılan sertlik ölçüm yöntemleri; Johan August Brinell tarafından geliştirilen Brinell (HB), Hugh M. Rockwell’in adını taşıyan Rockwell (HRC) ve elmas piramit uç kullanan Vickers (HV) yöntemidir. Her yöntemin kullanım amacı ve ölçüm aralığı farklıdır.
Sertlik değeri tek başına tüm mekanik özellikleri göstermez; ancak doğru yorumlandığında malzemenin dayanımı ve üretim kalitesi hakkında güçlü bir referans sağlar. Özellikle ısıl işlem görmüş çeliklerde hedeflenen sertlik aralığının sağlanması, parçanın servis ömrünü doğrudan etkiler.
Kısacası sertlik, üretim sürecinin sadece bir kontrol adımı değil, malzeme performansının temel göstergelerinden biridir.
| Çekme Mukavemeti Rm |
Brinell Sertliği İz Çapı |
Vickers Sertliği |
Rockwell Sertliği |
|||
| N / mm² | d | HB | HV | HRB | HRC | HR 30 N |
| 265 | 6.63 | 76 | 80 | – | – | – |
| 270 | 6.45 | 80.7 | 85 | 41 | – | – |
| 285 | 6.3 | 85.5 | 90 | 48 | – | – |
| 305 | 6.16 | 90.2 | 95 | 52 | – | – |
| 320 | 6.01 | 95 | 100 | 56.2 | – | – |
| 335 | 5.9 | 98.8 | 105 | – | – | – |
| 350 | 5.75 | 105 | 110 | 62.3 | – | – |
| 370 | 5.65 | 109 | 115 | – | – | – |
| 385 | 5.54 | 114 | 120 | 66.7 | – | – |
| 400 | 5.43 | 119 | 125 | – | – | – |
| 415 | 5.33 | 124 | 130 | 71.2 | – | – |
| 430 | 5.26 | 128 | 135 | – | – | – |
| 450 | 5.16 | 133 | 140 | 75 | – | – |
| 465 | 5.08 | 138 | 145 | – | – | – |
| 480 | 4.99 | 143 | 150 | 78.7 | – | – |
| 495 | 4.93 | 147 | 155 | – | – | – |
| 510 | 4.85 | 152 | 160 | 81.7 | – | – |
| 530 | 4.79 | 156 | 165 | – | – | – |
| 545 | 4.71 | 162 | 170 | 85 | – | – |
| 560 | 4.66 | 166 | 175 | – | – | – |
| 575 | 4.59 | 171 | 180 | 87.1 | – | – |
| 595 | 4.43 | 176 | 185 | – | – | – |
| 610 | 4.47 | 181 | 190 | 89.5 | – | – |
| 625 | 4.43 | 185 | 195 | – | – | – |
| 640 | 4.37 | 190 | 200 | 91.5 | – | – |
| 660 | 4.32 | 195 | 205 | 92.5 | – | – |
| 675 | 4.27 | 199 | 210 | 93.5 | – | – |
| 690 | 4.22 | 204 | 215 | 94 | – | – |
| 705 | 4.18 | 209 | 220 | 95 | – | – |
| 720 | 4.13 | 214 | 225 | 96 | – | – |
| 740 | 4.08 | 219 | 230 | 96.7 | – | – |
| 755 | 4.05 | 223 | 235 | – | – | – |
| 770 | 4.01 | 228 | 240 | 98.1 | 20.3 | 41.7 |
| 785 | 3.97 | 233 | 245 | – | 21.3 | 42.5 |
| 800 | 3.92 | 238 | 250 | 99.5 | 22.2 | 43.4 |
| 820 | 3.89 | 242 | 255 | – | 23.1 | 44.2 |
| 835 | 3.86 | 247 | 260 | 101 | 24 | 45 |
| 850 | 3.82 | 252 | 265 | – | 24.8 | 45.7 |
| 865 | 3.78 | 257 | 270 | 102 | 25.6 | 46.4 |
| 880 | 3.75 | 261 | 275 | – | 26.4 | 47.2 |
| 900 | 3.72 | 266 | 280 | 104 | 27.1 | 47.8 |
| 915 | 3.69 | 271 | 285 | – | 27.8 | 48.4 |
| 930 | 3.66 | 276 | 290 | 105 | 28.5 | 49 |
| 950 | 3.63 | 280 | 295 | – | 29.2 | 49.7 |
| 965 | 3.6 | 285 | 300 | – | 29.8 | 50.2 |
| 995 | 3.54 | 295 | 310 | – | 31 | 51.3 |
| 1030 | 4.49 | 304 | 320 | – | 32.2 | 52.3 |
| 1060 | 3.43 | 314 | 330 | – | 33.3 | 53.6 |
| 1095 | 3.39 | 323 | 340 | – | 34.4 | 54.4 |
| 1125 | 3.34 | 333 | 350 | – | 35.5 | 55.4 |
| 1155 | 3.29 | 342 | 360 | – | 36.6 | 56.4 |
| 1190 | 3.26 | 352 | 370 | – | 37.7 | 57.4 |
| 1220 | 3.21 | 361 | 380 | – | 38.8 | 58.4 |
| 1225 | 3.17 | 371 | 390 | – | 39.8 | 59.3 |
| 1290 | 3.13 | 380 | 400 | – | 40.8 | 60.2 |
| 1320 | 3.09 | 390 | 410 | – | 41.8 | 61.1 |
| 1350 | 3.06 | 399 | 420 | – | 42.7 | 61.9 |
| 1385 | 3.02 | 409 | 430 | – | 43.6 | 62.7 |
| 1420 | 2.99 | 418 | 440 | – | 44.5 | 63.5 |
| 1455 | 2.95 | 428 | 450 | – | 45.3 | 64.3 |
| 1485 | 2.92 | 437 | 460 | – | 46.1 | 64.9 |
| 1520 | 2.89 | 447 | 470 | – | 46.9 | 65.7 |
| 1555 | 2.86 | 456 | 480 | – | 48.4 | 67.1 |
| 1630 | 2.81 | 475 | 500 | – | 49.1 | 67.7 |
| 1665 | 2.78 | 485 | 510 | – | 49.8 | 68.3 |
| 1700 | 2.75 | 494 | 520 | – | 50.5 | 69 |
| 1740 | 2.73 | 504 | 530 | – | 51.1 | 69.5 |
| 1775 | 2.7 | 513 | 540 | – | 51.7 | 70 |
| 1810 | 2.68 | 523 | 550 | – | 52.3 | 70.5 |
| 1845 | 2.66 | 532 | 560 | – | 53 | 71.2 |
| 1880 | 2.63 | 542 | 570 | – | 53.6 | 71.7 |
| 1920 | 2.6 | 551 | 580 | – | 54.1 | 72.1 |
| 1955 | 2.59 | 561 | 590 | – | 54.7 | 72.7 |
| 1955 | 2.59 | 570 | 600 | – | 55.2 | 73.2 |
| 2030 | 2.54 | 580 | 610 | – | 55.7 | 73.7 |
| 2070 | 2.52 | 589 | 620 | – | 56.3 | 74.2 |
| 2105 | 2.51 | 599 | 630 | – | 56.8 | 74.6 |
| 2145 | 2.49 | 608 | 640 | – | 57.3 | 75.1 |
| 2180 | 2.47 | 618 | 650 | – | 57.8 | 75.5 |
| 21.8 | – | – | 660 | – | 58.3 | 75.9 |
| – | – | – | 670 | – | 58.8 | 76.4 |
| – | – | – | 680 | – | 59.2 | 76.8 |
| – | – | – | 690 | – | 59.7 | 77.2 |
| – | – | – | 700 | – | 60.1 | 77.6 |
| – | – | – | 720 | – | 61 | 78.4 |
| – | – | – | 740 | – | 61.8 | 79.1 |
| – | – | – | 760 | – | 62.5 | 79.7 |
| – | – | – | 780 | – | 63.3 | 80.4 |
| – | – | – | 800 | – | 64 | 81.1 |
| – | – | – | 820 | – | 64.7 | 81.7 |
| – | – | – | 840 | – | 65.3 | 82.2 |
| – | – | – | 860 | – | 65.9 | 82.7 |
| – | – | – | 880 | – | 66.4 | 83.1 |
| – | – | – | 900 | – | 67 | 83.6 |
| – | – | – | 920 | – | 67.5 | 84 |
| – | – | – | 940 | – | 68 | 84.4 |